Kitap

Dua, kulun Rabbine çağrısı, O’na yakarması, O’nunla konuşması, O’na içini dökmesi, O’nu yardıma çağırması, O’ndan yardım dilemesi, O’na muhtaç olduğunun itirafı, O’nun erişilmez güç ve kudret sahibi olduğunun bilincinde O’nun her şeye yeteceğinin teslimidir. Dua, aracısız olarak Yüce Rab ile iletişim kurmak, O’nunla söyleşmektir.

Dua, Rab  ile kul arasında kurulan bir nevi canlı bağlantıdır. Aracısız olarak kulun rabbine  içini döküşü, sızlanışı, yakarışı ve nazlanışıdır. Dua Rabb'e çağrı, ya da Rabb'i yardıma çağrıdır. Dua kulluğun en kestirme yoludur.

Rabbena (=Rabbimiz), Allâhhümme (=Allâhım) sözleriyle başlayan dua, kulun rabbi ile diyaloğudur. Kulun Rabb'ini hatırlamasıdır, O'nu zikridir. Bunun için dualara ezkar(=zikirler) denmiştir.

Zikir, fikir, şükür, tesbih, tehlil, tenzil, tahmid, sena, tevbe, istiğfar, istiaze, istiane. Evet bütün bunlar dua manzumesini oluşturan dizelerdir. Kısaca dua, kulun sığınağıdır. Canlı cansız herşey Rabbi tesbih ederken, yaratılmışların en şereflisi insanların bunlarsız olması düşünülemez. Zaten Müslüman olan olmayan hiçbir insan bunlarsız yapamaz. Bir atasözü aksini söylese de işlerin ‘İnşaallah ve Maşâallah’ ile olacağını Kitabımız söyler. Her insanın sıkıştığında yardım istediği, sığındığı, içini döktüğü, teşekkür ettiği bir merci, bir kapı vardır. İşte İslâm dini, koyduğu dua ölçüleriyle kullara bu konuda en doğru kapıyı, merciyi göstermiştir. Ne var ki, bugün pek çok kişi İslâm'ın, bu Kur'ân-sünnet kaynaklı dualarından habersiz olduğundan, bidat-hurafe ve şirk kokusu taşıyan dualara sığınmaktadır. Ya da insanlar öğrendikleri dua cümlelerini anlamadan, bilinçsizce tekrar edip durmaktadırlar. Bugün dua eden pek çok insanda ‘dua bilinci’ eksikliği göze çarpmaktadır.

Duanın dua olması, kul ile Rab arasındaki bu canlı bağlantının sağlıklı kurulabilmesi için, bir takım şartlara ihtiyaç vardır. Her şeyden önce haramdan, gafletten, masivadan (=Allâh dışı şeylerden) arınmış bir gönül ve dilin adamı olmalıdır. İçtenlikle istemesini bilmeli. Ellerimizi açtığımızdan çok gönlümüzü açmalı. Sonuç alıncaya dek istemeli, ısrarlı ve kararlı olmalı. Başkalarını aradan çıkararak duada şirkten sakınmalı. Sadece O'ndan istenmeli, ama O'ndan istediğinin farkında olmalı ve yüzü olmalı O'ndan istemeye. Bunun için de Rab ile arayı bozacak, arayı açacak herşeyden kaçınmalı. Duadan önce de sonra da, dua okurken de zahirî-batinî (=dış-iç, kalıp-kalp) bakımlarından kulluk konumunu korumaya çalışmalı. Kısaca dinî şuur yoğunluğu içerisinde dua etmeli.

Bütün bunların gerçekleşmesi ise, ancak ne dediğini bilerek yapılacak dualarla mümkündür. Şimdiye kadar dua ile pek barışmamışız. Ya da dua, sıkışınca aklımıza gelmiş sadece. Oysa sevinç-keder, sağlık-hastalık, bolluk-darlık her ânımızı kuşatmalıydı dua. Her yerde ve her zaman dualı olmalıydık. Biz her ân ve her yerde O'nunsak, O'nun kuluysak, O'nunla irtibatımız sürmeliydi hep. Ama öyle olmamış. Ne dediğimizi bilmeden yapa gelmişiz duayı. Gaflet, günah ve isyan sarhoşluğu ile yaptığımız duaların önüne, zulümlerimiz, densizliklerimiz engel olmuş ve o kutlu bağlantının gerçekleşmesi muhal olmuş. Bunun sonucunda dualı olması gereken ağızların yerini küfürbaz, gıybetli, dedikodulu, yalanlı ağızlar almış.

İnsanın dünyaya açılan penceresi olan dili, susmaktan çok konuşmaya yatkındır. Zira insanın en önemli temel özelliğidir konuşkan olması. İslâm dilin hayır ve hakta kullanılması üzerinde ısrarla durmuştur. Hatta iki dudak arasını haram sözlerden koruyana, cennet garantisi vaat edilmiştir. Gereksiz boş konuşmaktansa susma tavsiyesi edilmiş ısrarla. Ve bu, Allâh ve Ahiret imanına endekslenmiştir.

Dilin hayır söylemeye alıştırılması, lüzumsuz konuşmalardan korunması için, Hz. Peygamber @ günlük hayatta her insanın karşı karşıya kaldığı hal ve hareketleri fırsat bilmiştir. O, yatarken-kalkarken, tuvalete girip çıkarken, aynaya bakarken, giyinip-kuşanırken, sabah-akşam, evde-sofrada, çarşıda-pazarda kısaca her yerde, her fırsatta zikretmiş, fikretmiş, okuduğu dualarla Rabbi ile bağlantısını yinelemiş ve bu konuda bize en güzel kulluk ve dua örnekleri sunmuştur. O'nun okuduğu dua ve zikirler, okuduğu yer ve zamanlarla karşılaştırıldığında derin hikmet ve anlamlarla dolu olduğu görülür. O, her davranış ve her olayı dua için bir fırsat olarak değerlendirirken, okuduğu bu dualarıyla o davranış ve olayları yorumlamıştır adeta. Yapılan davranışın kim için, niçin ve nasıl yapılması gerektiğini; karşılaşılan olaylar karşısında insanın nasıl durması gerektiğini ortaya koymuştur.

O'nun hikmetli dualarından habersiz ağızların sövüp-sayma, boş ve anlamsız konuşma, yalan-gıybet-dedikodu gibi günah virüsleriyle kirletildiğine şahit olmaktayız bugün.

İşte dilimizi bu kirlerden arındırmak, getirdikleri kelime-i tevhidin, kelime-i şahâdetin doğrultusunda güzellikle donatma adına Peygamberimiz'in günlük hayatta okuduğu bizim de okumamız gereken duaları metin-meal ve kısa açıklamalarıyla sizlere sunmaya karar verdik. Bu konuda hazırlanmış yüzlerce eserden biraz farklı olarak mana ve hikmetlere dikkat çekerek hazırladık bu çalışmayı. Zira zikr-i kamilin alıştırması olan bu dualar nerede, niçin okunduğu bilindikçe bizi gerçek kulluğa, huzura ve kabule yaklaştıracaktır.

Ön hazırlıklı, inançlı, kararlı, ısrarlı, sürekli ve bilinçli dualarla ancak, Peygamberimiz'in kendisinden Allâh'a sığındığı "kabule layık olmayan dualardan" kurtulabileceğimizi düşünüyoruz.

Bir tarafta "Kulluk ve duanız olmazsa Rabb'im neylesin" (25 Furkan 77) "Ben çok yakınım. Bana dua ettiğinde, dua edene karşılık veririm." (2 Bakara 189) diye bizi duaya çağıran Rabbimiz; bir tarafta ise O'ndan nasıl isteneceğini bize gösteren, ipuçları veren Önderimiz @. Bize düşen ise o seçkin elçinin yakarışlarıyla, Rabb'e yakın olmaya, O'nunla canlı bağlantıyı sürdürmeye çalışmak.

Bugün en çok satılan ve okunan dinî kitapların başında dua kitapları gelmektedir. Bu konuda yapılmış pek çok çalışma genel olarak dualar ve onları okumanın faziletlerinde yoğunlaşmaktadır. Oysa dua kadar dua bilinci, yani ne zaman, ne diye dua ettiğimizin farkında olmak da son derece önemlidir. Nitekim bu duaları okuyan Peygamberimiz de onun tavsiyesiyle onları okuyan sahabe de okudukları duaları anlıyor, onu niçin okuduklarını biliyorlardı. İşte biz bu mütevazı çalışmamızda duaların yorumunu yaparak ‘dua bilinci’ne katkıda bulunmaya çalıştık.

Bu çalışmamız, daha önce (1996-1997) İttifak Kültür Serisinin 8. kitabı olarak iki kere basılmıştı. Aradan geçen bunca zaman içerisinde bu konuda yoğun taleplerin olduğunu sürur ve şükürle müşahede ettik. Çalışmanın yeniden basımından önce onu baştan sona yeniden gözden geçirdik ve baş tarafına duanın önemi, gereği, adabı ile ilgili giriş bilgileri koyduk, daha sonra Kur’ân’daki dua örnekleriyle Hz. Peygamberin değişik vesilelerle okuduğu dua örneklerini derleyerek çalışmamızı zenginleştirdik.

Elbette en mükemmeli ortaya koymak O’nun işi. Biz ise O’ndan ve O’nun Peygamberinden bahsederek çalışmalarımıza değer kazandırmaya çalışıyoruz. Bu meyanda ortaya koyabildiğimiz doğruların İslam’a ait olduğunu itiraf ederken, muhtemel hatalarımızın affını diler, çalışmamızın Ahiret Azığı olmasını temenni ederiz.

Ali AKPINAR

Ramazan 1424

Yorum ekle


Güvenlik kodu
Yenile